اشترانکوه
از ویکی پاکوب
اُشْتُرانْکوه، رشتهکوهی است در شرق استان لرستان، از
بلندترین رشتهکوههای کوهستان زاگرس. این رشتهکوه از غرب به شهرستان
دورود، از شمال به شهرستان ازنا و از شرق و جنوب به شهرستان الیگودرز محدود
میشود. بلندترین قله این رشتهکوه به نام سنبران ۴۰۵۰ متر بلندا دارد. این رشتهکوه سرچشمه یکی از سرشاخههای رود دز به نام ماربره است که در دوره کوهزایی جدید ایجاد شدهاست و به گفته زمین شناسان این کوه از جمله کوههای جوان میباشد که در ۳۰ میلیون سال پیش ایجاد شدهاست.
قلههای بلند و پر برف، درههای ژرف و طولانی، رودهای دائمی، پوشش
گیاهی و جانوری بسیار متنوع، روستاهای کوهپایهای از جمله ویژگیهای
اشترانکوه میباشد که به سبب بلندی در شعاع ۱۰۰ کیومتری به خوبی پیدا است.
گفته میشود نام آن به سبب وجود قلههای ۸ گانه که هر کدام بلندتر
از ۴۰۰۰ متر میباشد و مانند کاروانی از شتر به ردیف قرار گرفته، به شترکوه
و یا اشترانکوه معروف گشتهاست.
قلههای مهم آن از شمال باختری به جنوب خاوری اینهاست: چال میشان، گلگل، گلگهر، سن بران، کوله لایو، میرزایی، فیالسون، لگه، سراب شاه تخت، سوزنی مهرجمال، پیاره دره تخت، پیاره کمندون، ازنادر و کولهجنو.
در ارتفاعات اشترانکوه درههایی یخچالی وجود دارد که در
اصطلاح محلی به آنها چال میگویند. از جمله این چالها میتوان از
چال میشان، چال کبود، چال بران، چال فیالسون، چال شاهتخت، چال
پیارو و چال همایون نام برد.
رودهای کوچک بسیاری از این قلهها سرچشمه میگیرند که مهره
زرین، ماربره، گهررود، دره دایی و دره دزدان از آن جملهاند. دریاچه گهر در یکی از دامنههای جنوب باختری اشترانکوه و در دره گَهَررود قرار دارد.
دامنههای اشترانکوه از دیرباز محل استقرار برخی طوایف بوده
است؛ چنانکه در حدود سال ۵۰۰ق، خاندان فضلویه که از کردهای شام
شمرده میشدند، پس از مهاجرت از آنجا و عبور از میافارقین و
آذربایجان، دامنههای شمالی اشترانکوه را به عنوان محل استقرار خود
برگزیدند. آنان بعدها به اتابکان لرستان شهرت یافتند.
مراتع دامنههای اشتران کوه مورد استفاده عشایر این ناحیه
است. اشتران کوه و بهویژه دریاچه گهر دارای جاذبههای طبیعی بسیاری
است.
این رشته کوه در حدود سال ۱۳۴۰ از لحاظ گونههای جانوری و گیاهی جزء
مناطق حفاظت شده قرار گرفت و در سال ۱۳۴۸ جزء محیط زیست جهانی قرار گرفت.
از گونههای جانوری آن میتوان به خرس قهوهای، روباه، کفتار، گراز، گرگ
خاکستری، بز کوهی، قوچ و از پرندگان میتوان به عقاب، کبک، جغد، اردک و
شاهین اشاره نمود که همگی تحت حفاظت محیط زیست میباشند.
در اشترانکوه پسته کوهی به فراوانی یافت میشود و پوشش گیاهی متنوع
آن اعم از گون، ریواس و استپها در شیب ملایم بعضی نقاط و گلهای طبیعی و
خودرو محل مناسبی برای جانوران ساکن در اشترانکوهاست که در آن زاد و ولد
کرده و از آنان تغذیه میکنند.
اشترانکوه پذیرای کوهنوردان و گردشگران و زمینشناسانی از اقصی نقاط
کشور و خارج از کشور بوده که برای تفریح و ورزش و پژوهش علمی مراجعه
نمودهاند.
در برخی از نقاط اشترانکوه سنگوارههایی یافتهاند که در میان آنها سنگوارههایی از جانوران مانند صدف و ماهی وجود دارد.
روستاهای بسیاری در کوهپایه اشترانکوه وجود دارند که از آنها
میتوان به دره تخت، سیوله، کمندان و طیان اشاره نمود که ساکنانی مهربان و
میهمان نواز دارند. روستای دره تخت که اخیراً به دهکده گردشگری تبدیل
شدهاست.
منطقه حفاظتشده
منطقه حفاظتشده اشترانکوه یکی از مناطق حفاظتشده ایران است که علاوه بر دریاچه گهر، تونل برفی کمندان، پریزکوه،
چشمه وقت ساعت و دره اسپر را نیز شامل میشود. این منطقه ۹۸ هزار هکتار
وسعت دارد و یکی از مهمترین منابع طبیعی ایران به شمار میآید.
مسیرهای صعود
از ازنابه روستای تیون رفته و از مسیر پاکوب مشخصی که در امتداد جنوب
غربی ادامه دارد به راه می افتیم پس از طی چند تپه ماهور به چشمه گُل گُل و
پناهگاه سنگی آن می رسیم سپس از طریق راه مالرو سمت راست و بالا رفتن از
شیبی نسبتاً تند به راه ادامه داده تا به دره چال کبود برسیم در این محل می
توانیم از پناهگاه چال کبود جهت شب مانی استفاده کنیم.
روز بعد از سمت راست پناهگاه به طرف بالا ادامه مسیر می دهیم و پس
از مقداری درگیری با صخره ها و طی شیب تند زیر قله، به قله گل گل می رسیم
سپس با عبور از یخچال چال کبود و تراورس خط الرأس به قلل گل گهر و کوله
لایو دسترسی پیدا می کنیم. با ادامه مسیر و پشت سرگذاشتن شیب تند سنگلاخی
به قله سن بران (مرتفع ترین قله اشترانکوه) صعود می کنیم.
صعود زمستانی : به دلیل حجم زیاد برف در کوهپایه ها و مواجهه
شدن با مسیرهای ترکیبی یخ و سنگ در طول مسیر صعود زمستانی قلل اشترانکوه
دارای ویژگیهای فنی خاصی می باشد
اسحاقی
+ نوشته شده در چهارشنبه شانزدهم اسفند ۱۳۹۱ ساعت 11:26 توسط امين اسحاقی
|
